[ Auteur: Kevin Jaspar (A.L.F.) ] [ Editie: Nr.71 - November 2008 ]
2008 is de verjaardag van ‘Mei ‘68’. Wat kan er beter zijn om dit evenement te herdenken dan de lancering van een nieuw type kassei, want je herinnert je waarschijnlijk wel dat kasseien toen reeds erg populair waren. Desondanks is dit revolutionair object voornamelijk van plastic gemaakt, versierd met leds, en is het niet aan te raden om er mee door een uitstalraam te gooien.
VOORSTELLING
Eindelijk is hij er. De ‘Tenori-On’, die lang voorbehouden werd voor de Britse markt omdat deze uitverkoren werd als testmarkt, is eindelijk beschikbaar over heel de wereld. Hij werd reeds voorgesteld in de herfst van vorig jaar. Het betreft een vreemde synthesizer van Yamaha, die weinig gemeen heeft met een klassieke synthesizer. Hij werd ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen Yamaha en de Japanner Toshio Iwai, met als doel een instrument te bekomen dat zowel muzikaal als visueel aantrekkelijk is. Dit revolutionaire instrument heeft voor sensatie gezorgd bij een grote groep beroemde mensen als: Björk, Peter Gabriel, The Chemical Brothers, Kraftwerk, Mouse on Mars en 808 State. Björk liet zich zelfs ontvallen in een interview dat de Yamaha Tenori-On gebruikt werd in het nummer ‘Who is it?’, en het zijn zelfs beelden van het scherm van de Tenori-On die geprojecteerd worden op grote plasmaschermen die mee gaan tijdens de tournee ‘Volta’. Maar waarover gaat het nu eigenlijk??? De Tenori-On is een combinatie tussen een sequencer en een synthesizer. Het visualiseren van de muziek is toonaangevend bij dit toestel. Zo zal het, zoals je verderop zult lezen, mogelijk zijn om echte arrangementen te maken via een volledig nieuwe filosofie van het creëren. Als je graag op internet surft, dan kan ik je aanraden om eens op YouTube en Dailymotion te gaan kijken. Het puilt daar uit van de erg leuke demootjes.
BESCHRIJVING
Het toestel biedt een matrix van 16 x 16, met andere woorden 256 blauwe leds en tien drukknoppen, die zich opzij van het toestel bevinden. In de Tenori-On zit een zestien sporen sequencer, maar ook 253 ingebouwde klanken (gaande van percussie, snaarinstrumenten, bassen, pads, leads, enz...), maar je kunt er ook nog je eigen klanken aan toevoegen, en uiteraard ook via MIDI verbinding maken met je favoriete virtuele instrumenten. In dezelfde buurt vind je ook de andere aansluitingen, met name de voeding en de mini jack 3,5mm. Qua look kunnen we makkelijk stellen dat het hier om een futuristisch ding gaat dat ‘2001: A Space Odyssey’ waardig is. De buisvormige structuur is metaalgrijs en contrasteert goed met de blauwe leds. Bovenaan deze structuur merk je twee kleine roostertjes op. Het zijn kleine luidsprekertjes. De Tenori-On is eveneens een reisinstrument. Je kunt hem gebruiken op batterijen. Zo kun je muziek maken waar en wanneer je maar wil.
MOGELIJKHEDEN
De Tenori-On biedt zes performance modi die verdeeld zijn over zestien lagen. Het functioneren en de manier waarop de noten geselecteerd worden in die zes modi is verschillend. Je hebt de ‘score’ modus die het meest gelijkt op een traditionele sequencer. In deze mode plaatst men stippen op de matrix, de verticale as zorgt voor de toonhoogte, terwijl de horizontale as de tijdslijn is. De ‘random’ modus creëert een ritme door de punten willekeurig te verbinden, zonder rekening te houden met ritmische maten. De ‘draw’ modus vond ik zelf nogal ingewikkeld, ik heb niet het idee dat ik deze al helemaal begrijp, bij een test kan je natuurlijk ook geen onbeperkte tijd over het toestel beschikken. Bij de ‘bounce’ modus werkt het toestel meer als een ping pong bal. Druk een toets in en afhankelijk van hoe ver je van de kant bent, zal de lengte van de intervallen veranderen voordat deze herhaald worden. Na enkele opeenstapelingen bekom je volledig willekeurige melodieën. De ‘Push’ modus werkt een beetje zoals een synthesizer waarbij een cirkel (straling) rond de noot oplicht. Tot slot is er de ‘solo’ modus die z’n naam alle eer aan doet en die verder geen uitleg vergt. Het is bovendien ook mogelijk om één van de zestien lagen te combineren met behulp van deze modi om tot een rijke en complexe muzikale expressie te komen. Op elk van die lagen kan één van de 253 klanken toegewezen worden die aanwezig zijn in het interne geheugen van de Tenori-On, een synthesizer of zelfs in je computer met al z’n VSTI’s. Ze kunnen toegewezen worden aan ‘performance parts’ of aan ‘opnamesporen’. Verschillende noten en stemmen kunnen er aan gekoppeld worden en de lagen kunnen ze dan op een gesynchroniseerde manier weergeven. Daarna kun je wat men ‘blocks’ noemt maken. Onder blocks verstaan we een volledig pallet van zestien lagen, je zou ze ook patterns kunnen noemen. De Tenori-On kan tot zestien van die blocks opslaan. Zo kun je onmiddellijk van de ene naar de andere block springen in real-time. Zo kun je bijvoorbeeld een compositie in één block maken, en deze kopiëren in een andere block, en deze dan editeren om een variatie te maken op de eerste block. Je kunt ook een reeks composities die vooraf gemaakt zijn inladen met een SD-kaart die jammer genoeg niet meegeleverd wordt.
ERGONOMIE & KLANKKWALITEIT
Gewoon worden aan de ergonomie van de ‘Tenori-On’ vraagt wel een beetje tijd: ongeveer vijf minuten, chrono in de hand, en zonder de handleiding! Het is een toestel dat ontworpen is voor autodidacten en dat door gevorderden zonder enig probleem op een intuïtieve manier in handen kan genomen worden. Na enkele dagen zullen je ogen zelfs niet meer op het scherm gefixeerd zijn en zul je van laag naar block jongleren met een verbazingwekkend gemak. En vooral: de mensen die je omringen zullen zien, begrijpen, horen wat er speelt en wat er te zien valt... De klankkwaliteit is niet de sterkste troef van de Tenori-On en persoonlijk vond ik de 253 interne klanken net iets te typisch. Maar dit betreft enkel mijn mening en je weet, over smaken en kleuren... Bovendien kan je makkelijk je eigen klanken invoegen.
BUDGET EN BESLUIT
Voor de som van 949 euro (bruto adviesprijs, inclusief btw) zal de Tenori-On deel uitmaken van je gezin. Dit is gewoon dé sequencer van de 21ste eeuw, en hij kent tot op vandaag nog geen concurrentie. Hij werkt zowel op batterijen als met een netadaptor. Het concept en de filosofie van het concept bekoren mij, en als je hem bovendien overal kunt meenemen en vooral gebruiken...
