Meet Music Magazine review: ZOOM HD16CD

ZOOM HD16CD

[ Auteur: Roger Roland ] [ Editie: Nr.228 - December 2007 ]

Een complete multitracker (mengtafel en opnameapparaat in één) is voor muzikanten vaak het eerste contact met de wondere wereld van het opnemen. De jongsten onder ons weten het misschien niet, maar het begon allemaal met viersporen cassetterecordertjes. Uiteraard zijn die dingen verder geëvolueerd, en deze test is hier het beste bewijs van.

VOORSTELLING

De HD16 van Zoom is een zestien sporen recorder met harde schijf. Maar er is meer, want dit toestel is in feite een echte opnamestudio die de gebruiker gewoon thuis kan gebruiken. Wanneer we het hebben over een ‘echte opnamestudio’, denken we natuurlijk aan de recorder en de mengtafel, maar ook aan al de rest: een klankenbibliotheek, verregaande edit-mogelijkheden en allerlei effecten en dynamische processors. We denken ook aan het branden van audio cd’s en de mogelijkheid om opgenomen projecten te bewaren. Dit alles werd door Zoom in één enkel toestel ondergebracht. Dit hier ‘gewoon’ lezen heeft vermoedelijk geen groot effect op je, maar wacht maar tot je het toestel voor je neus krijgt, dan is het wel andere koek!

BESCHRIJVING

De look van deze portable studio doet mij om één of andere reden denken aan de vroegere hifi-ketens van Bang en Olufsen. Ik weet niet waarom, maar dat is mijn eerste indruk. Het is niet meteen een pluimgewicht: zes kilo. De afmetingen bedragen 38 cm (breedte) op 33 cm (diepte). De hoogte op het hoogste punt overschrijdt de 8,5 cm niet en de dominante kleur is zilvergrijs. Je merkt meteen de 16 faders van 6 cm waarboven telkens een draaiknop en een assigneertoets te vinden zijn. Deze assigneertoets kan voor verschillende zaken dienen, maar we komen daar verder nog op terug. Boven de faders zit een band met VU-meters per kanaal. Het rechter gedeelte bevat enkele multifunctionele knoppen plus de gewone knoppen van een recorder (play, rec, ff, rew en RTZ). Boven dat gedeelte zitten nog enkele selectieknoppen en een LCD-schermpje. Tot hier de eerste verdieping. Ik zeg ‘verdieping’, want het werkoppervlak is niet helemaal vlak. Het is in twee stukken verdeeld met een lager en een hoger gelegen gedeelte. Dit laatste wordt nog eens in twee verdeeld. Links zijn er de acht micro/line ingangen (combo jack/XLR-aansluitingen) met individuele gainregelaar en peak-LED, plus telkens een on/off-schakelaar. Het is ook in dat gedeelte dat je een hoofdtelefoonaansluiting en een ‘sub out’ terugvindt, telkens met bijhorende volumeregelaar. Er is uiteraard ook een ‘master out’, op RCA. Het rechter bovengedeelte bestaat uit knoppen voor het editeren en de knoppen voor het ingebouwde drumstel, een ‘super ritmebox’ waar we straks nog op terugkomen. En wat vinden we dan aan de achterkant, naast de stroomaansluiting en de aan/uit-schakelaar? De stroomaansluiting, op 12 Volt (daarom wordt er een transfo met voldoende lange kabel meegeleverd). Verder beschikken we over een een ‘control in’ jack connector, een midi in- en uitgang plus nog een digitale S/Pdif optische uitgang. Om af te ronden nog de USB aansluiting vermelden en de cd-brander die aan de zijkant zit. Eens kijken wat de rest ons te bieden heeft.

GEBRUIK

Om eens ongewoon te doen, begin ik op het einde. Wanneer je namelijk de HD16 uitschakelt, moet je eraan denken dat er een harde schijf in zit, en dat je dus niet zomaar de stekker mag uittrekken (vooral als de harde schijf nog bezig is met lezen of schrijven). Je mag dus enkel de aan/uit-schakelaar gebruiken. Een automatische procedure zet de harde schijf op ‘non-actief’ en schakelt het toestel uit. Dit is een grote stap vooruit ten opzichte van de voorganger van de HD16 want daar moest je zelf een welbepaalde procedure volgen om het toestel uit te schakelen. De handleiding is onder andere in het Frans (geen Nederlands) en ik zou haast zeggen ‘gelukkig maar’ (althans voor een Franstalige redacteur) want de handleiding telt meer dan 200 pagina’s. Ze is erg duidelijk en volledig, en je weet meteen wat het beestje allemaal kan. Ik begin met het beluisteren van de demo, en pruts wat met de instellingen (leuk dat die mogelijkheid voorzien werd). Zoals gewoonlijk is de demo indrukwekkend. Maar wat mij vooral interesseert is opnemen. En dat ging niet zo intuïtief. Je moet dus de handleiding goed lezen. Gelukkig is er voor de haastigen onder ons een verkorte handleiding voorzien. Je merkt meteen dat het eigenlijk allemaal vrij eenvoudig is. Eerst moet je een project aanmaken (met de cijfertoetsen kun je door de menu’s surfen), één of meerdere sporen selecteren (maximum 8 tegelijkertijd) met behulp van de on/off-toetsen, de gain instellen en opnemen. Er kan een spoor voor het ritme gebruikt worden. Denk eraan dat deze Zoom om en bij de 500 ritmische patronen met bas en drum herbergt. Indien je daar nog niet genoeg aan hebt, kan je ook nog zelf ritmes maken of importeren. Via de USB poort kan de HD16 communiceren met een computer om dingen te saven, updates uit te voeren of audiobestanden te importeren in wav of aiff. Je kunt de HD16 echter ook gebruiken als controller voor een DAW-software. Mixen met een muis is nu dus verleden tijd, behalve voor de grote bekken die beweren dat mixen met een muis makkelijker en ergonomischer is dan mixen met een mengtafel. Meestal bezitten die mensen zelf geen mengtafel.
Met de HD16 haal je niet enkel een recorder, mengtafel en controller in huis, maar ook nog eens een effectenbank, en deze is uitgebreid. Ik kan ze niet allemaal opsommen wegens plaatsgebrek, maar ik kan ze wel in twee categorieën onderverdelen: de effecten die je vooral via de send/return gebruikt zoals reverb, delay, chorus enz. en de effecten die je als insert gebruikt zoals dynamische processors en EQ’s. Er werd ook een ‘mastering’ functie voorzien zodat je cd’s beter afgewerkt en luider zouden klinken. Nog verrassender: de automatische toonhoogteregelaar! En bovendien kun je ook nog eens SMF’s importeren. Waarover heb ik het? ‘standaard midi files’, zeg maar een midi-bestand dat op de HD16 kan worden afgespeeld. De drumpartijen zullen worden afgespeeld door de interne ritmebox, terwijl de andere partijen naar de midi-out gestuurd worden zodat je ze naar je favoriete keyboard kunt sturen. Er kunnen maximaal 16 sporen opgenomen worden, maar het gaat hier dan wel over werkelijke sporen. De gebruiker beschikt namelijk nog over tien virtuele sporen per kanaal, of een totaal van 160 sporen, meer dan genoeg dus.
Ben je gitarist? Dan zal je zeker je gading vinden tussen de vele effecten (en we kennen Zoom op dat vlak), maar je kan ook nog een externe pedaal aansluiten om punch-ins en punch-outs met je voet te bedienen. Je snapt het waarschijnlijk al, deze recorder beschikt over enkele zeer krachtige mogelijkheden (zoals bijv. de edit-mogelijkheden en de aanpasbare fadercurves). Het basisconcept van de homestudio werd hier dus erg ver doorgedreven. De mogelijkheden zijn gigantisch geworden, maar misschien is de bediening een beetje ingewikkeld, vooral in het begin. Dat is dan weer de keerzijde van de medaille. Men moet kiezen tussen eenvoud en minder mogelijkheden, of meer potentieel ten nadele van het gebruiksgemak. Maar wees gerust, je raakt het snel gewoon, en de handleiding is bijzonder goed opgesteld, wat ik toch wil onderlijnen. De gebruiker wordt ‘gegidst’ doorheen de soms complexe menu’s van dit krachtige toestel.

KLANK

Deze machine draait op 16 bit en 44,1 kHz. Het ritmisch gedeelte werkt op 24 bit. De kommaneukers zullen waarschijnlijk klagen. Ik hoor hen al tot hier: ‘Wat? Slechts 16 bit?’. Het gaat hier vermoedelijk over dezelfde mensen die ook liever met een muis mixen dan met een mengtafel. Maar we moeten er onze gedachten bij houden: waarvoor dient dit materiaal? Om een cd te maken die ook zal verdeeld en verkocht worden? Zeker niet! Dit product is helemaal gericht op homestudio’s, en zal vooral gebruikt worden om ideetjes op te nemen en om fun te maken. Twee in één: de componist zal na beluistering beslissen of het nummer op een professionele manier wordt geproducet, of in de schuif belandt. De Zoom HD16 is dus in de eerste plaats een creatief apparaat, en het mag dus ook enkel op die manier beschouwd worden. In zo’n geval is 16 bit meer dan voldoende, en kan de harde schijf maximaal benut worden. En de klank dan? Volgens mij is deze meer dan goed genoeg om een eerbaar werk af te leveren. Er zijn natuurlijk mensen die op alles commentaar hebben en die zelfs het beste materiaal weten af te breken. Wat mij betreft; ik vind de klank erg leuk, met zeer bruikbare bas- en drumpatroontjes, en dat is toch wel het belangrijkste. Vergeet ook niet dat je een project makkelijk en zonder verlies kunt overzetten op een DAT of computer dankzij de digitale uitgangen. En acht sporen tegelijk kunnen opnemen, zestien sporen (en 160 virtuele) kunnen mixen en een eigen cd branden, dat is toch wel z’n geld waard.

BUDGET & CONCLUSIE

830,00 euro (bruto adviesprijs exclusief btw), dat is de som die je zal moeten neertellen om dit creatieve toestel in je bezit te nemen. We kunnen niet zeggen dat dat veel is. Vind je dat toch echt teveel, dan is er ook nog de HD8. Voor die prijs zal de gebruiker vele uurtjes kunnen werken aan zijn composities, en het staat vast dat de prijs/plezier verhouding erg goed is. ‘Een volledige studio in één enkel apparaat’, dat zou de slogan van de Zoom HD16 kunnen zijn.