Levende legendes... het is niet ieder instrument gegeven om die titel te dragen. De populariteit voor ‘oude’ instrumenten (de luit, de schalmei, het virginaal, euh sorry... niet zo oud) – zeg maar de eerste elektrische instrumenten, of zelfs de eerste pop-instrumenten – was nooit groter. Er wordt menig euro geboden voor een oude en/of gereputeerde gitaar, gitaarversterker, analoge synth, elektrische piano of orgel. In de jaren 80 kwam het Hammond orgel in een vergeethoek terecht, mede door de opkomst van de keyboards en synthesizers. Maar tijdens het laatste decenium kwam de goede smaak gelukkig terug en won het Hammond orgel weer aan populariteit. Dit maakt de genoemde instrumenten echter alleen maar duurder en zeldzamer. Gelukkig doet men af en toe een poging om een populair en kwalitatief geslacht verder te zetten of te vervangen.
CONCEPT
Het concept van de ‘draagbare’ orgeltjes is heel simpel. Het orgel zelf en (vaak) zijn partner-in-crime, de lesliespeaker, zijn (let’s face it) te lomp, groot en zwaar om in een doorsnee band of tour te zitten. Speciaal vervoer is bijna een noodzaak om nog van helpende handen te zwijgen. Na het simuleren en emuleren van de orgelklank, kwam het huis van vertrouwen zelf met een paar portabele oplossingen. De Hammond XB2 is nog steeds zeer populair en is door zijn duurzaamheid en kwaliteit nog vaak te vinden en te horen. In combinatie met een echte Leslie speaker, klonken zowat al deze portabele ‘lapmiddelen’ al heel realistisch. En het compacte van de zaak was uiteraard het meest aanlokkelijke van het hele idee. Het kwam er nu enkel nog op aan om de zaak nog realitischer te maken (zowel qua klank als qua ‘feel’) en de leslie adequaat te maken.
Na vele producten en na heel wat concurrentie zit Hammond momenteel al aan de XK-3 in het portabele gamma. Het nieuwe aan dit model is de (uitgebreide) mogelijkheid om het instrument te gaan uitbouwen. Zo kan je, mits wat extra investeringen, van je XK3 een portabele versie maken die alle mogelijkheden heeft van een ‘echt’ (full size) orgel.
AANSLUITINGEN EN CONTROLLERS
We stellen de onderdelen en uitbreidingen even aan jullie voor. De XK3 zelf is een drawbar keyboard met 73 ‘waterfall’ toetsen. 73? Jawel. Het bespeelbare stuk telt een normale 5 octaven (61 toetsen) en aan de linkerzijde wordt dit nog eens uitgebreid met 12 toetsen (in omgekeerde kleurcombinatie, zwart wordt wit en vice versa) die gebruikt worden om de presets op te roepen, zoals bij de oude hammonds. Wil je met dit klavier een klankmodule aan sturen (je weet maar nooit), dan kan dit via de MIDI uitgangen. Er is tevens een MIDI ingang voorzien en deze kan je bijvoorbeeld gebruiken om het ProXK lower manual system op aan te sluiten. Op dit ‘onderstel’ past de XK3 perfect qua afmetingen en zelfs qua vergrendeling en dit zonder één schroef te moeten los- of vastdraaien. Meteen wordt je orgel een dubbel klavier, met alle speelcomfort van dien (zie verder) en zonder veel extra gewicht of vervoersproblemen.
Wie nog een paar stappen verder wil gaan, kan zich nog de ProXK system stand (statief), de ProXK system bench (stoel), de ProXK system pedal board (25 noten pedaalklavier via MIDI mét volumepedaal) en eventueel de CU-1 (het oude leslie on/off bakje dat aan de linkerkant vooraan aan het orgel hangt) aanschaffen. Met al deze uit de kluiten gewassen accesoires heb je echt wel een full option orgel in huis, dat niet alleen portabel is, maar ook nog eens van alle mogelijke analoge problemen (ontstemmen, slijtage, ...) ontdaan is.
PRAKTIJK
Het ineensteken van het volledige XLK pakket is wel degelijk zo eenvoudig als beloofd en als het er ook uit ziet. Als wij er mee uit de voeten kunnen, dan kan jij dat ook. Geen busje meer huren of roadies optrommelen, je zet voortaan zelf je volledige orgel op (mocht je het geluk hebben van een Leslie 122 mee te kunnen nemen, dan zal je nog wel een helpende hand kunnen gebruiken). Het systeem is te koop in één groot pakket of als afzonderlijke onderdelen, als ‘upgrades’ zeg maar. Zo kan je de investeringen (want dat blijven het toch) indien gewenst wat spreiden.
De XK3 op zich is een waardige opvolger van de XK2. Zoals reeds genoemd werd de XB2 nog jarenlang na release her en der gespot, maar het was de XK2 die toch heel wat gebruikers de stap deed zetten om over te schakelen. Jammer dat het idee van de XK3 er toen niet simultaan kwam. Alweer kunnen we hier enkele uren zitten schrijven over de klank. Maar die moet je zelf horen of ervaren. Idem dito voor het klavier. Mocht je een dergelijke aankoop overwegen, dan hoop ik dat je de kans en het geduld hebt om een aantal producten naast mekaar te kunnen zetten. Dat Hammond de know-how voor zowel klank als feel in huis heeft, is maar logisch. De samples van de toonwielen, de pre-amp en (nu zelfs ook) de lesliesimulatie komt met deze XK3 schrikwekkend dicht in de buurt van “the real thing”. Het zou maar te gek zijn mocht Hammond er zelf niet in slagen om een goede orgel klank te reproduceren. Als zij het niet kunnen, wie dan wel? De XK3 klinkt zoals een Hammond moet klinken, en het klavier voelt aan zoals een Hammond klavier moet aanvoelen, of anders gezegd: geweldig!
Twee maal 9 drawbars (upper en lower, hoeft niet met twee klavieren, kan ook met een splitpunt op de XK3) en eenmaal 2 drawbars (pedalen) stellen je in staat de orgelklank te modifiëren. De Vase III sound generator creeërt 96 digitale toonwielen. ‘Tone-wheel leakage noise’ en ‘motor-noise’ zijn regelbaar wiel per wiel. Deze spitsvondigheden zijn niet nieuw maar wel een pak vooruit op de concurrentie en maken het geheel zo mogelijk nog realistischer. En zo heeft Hammond nog een paar verrassingen ingesloten waaronder volledige (!) polyfonie zoals bij een echt orgel, wat van de processors in deze digitale instrumenten toch wat werk vraagt. Een vernieuwde digitale Leslie en scannervibrato, een echte dual tube amp als voorversterker, Leslie overdrive, 8 reverb modes, een driebands toonregeling, Sustain mogelijkheid op de Pedal Drawbars, een Pitch bend, een Modulatiewiel… moet er nog zand zijn?
Het ‘echte’ Hammond werk vraagt toch dat tweede klavier. Het ‘lower manual’ maakt niet alleen een stijlvol mini-meubel van je XK3, het is de eerste stap naar een volledige set up. Via een MIDI kabeltje en een stroomvoorziening via het volumepedaal, wordt alle info uitgewisseld tussen bovenste en onderste klavier. Het lower klavier heeft net als de XK3 12 preset toetsen (in omgekeerde kleurcombinatie), wat het uitzicht en de feel van het orgel weer een extra pluspunt geeft. Jammer dat de preset toetsen niet ingedrukt blijven zoals bij de oude generatie, er ligt enkel een lampje op boven de gekozen toets.
Het statief is zeer licht en ultra-degelijk. Men vond een goed evenwicht tussen kwaliteit, mobiliteit en looks.
Je mag het misschien een detail vinden, maar de gepatenteerde Hammond volumepedalen, maken onmiskenbaar deel uit van de ideale set up. Niet alleen geeft het optische pedaal je een zeer nauwkeurige controle over de dynamiek, het is een luxe om de leslie te kunnen aan- of uitschakelen zonder het klavier te moeten lossen. Een ‘switch’ ter hoogte van de zijkant van je rechtervoet, biedt je die mogelijkheid. Zalig...
BESLUIT
Hammond zal Hammond blijven... Mijns inziens zowel een voordeel als een nadeel, ik verduidelijk me: Hammond maakt orgels en kan zich niet rijk maken aan andere bezigheden. Bovendien heeft Hammond een geërfd patrimonium verder te zetten. Dit zijn al bij al enkel voordelen, maar het zou wel eens kunnen dat genoemde factoren een rol spelen in de prijszetting. Bruto advies prijzen (incl BTW): De XK3 kost 3150,00 euro. Het statief, de STXLK-3 kost er 675,00. Voor de XLK-3 (2de klavier) betaal je 1685,00 euro en voor de PK-25PXK (voetpedalen 25 noten) 3375,00. Tot slot is er de XPK-100 (voetpedalen 13 noten) die 740,00 euro kost. Tel je dit alles op dan kom je aan een niet onaardig bedrag. Zelf schrok ik ook eerst want zeg nu zelf, niet iedereen heeft dit bedrag zomaar liggen. Bedenk echter dat je deze investering kunt spreiden, en dan is de XK3 een lichte, compacte smaakmaker waarmee je enkel zin krijgt naar ‘meer’. Voor een echte organist die het tweede klavier en het pedaalklavier dan ook volledig zal benutten, is de volledige XK3 plus XLK dus meer dan z’n geld waard. De “modale” toetsenisten zou ik aanraden om enkel de XK3 te kopen. Die zorgt namelijk voor de heerlijke klank, en wij waren bij de eerste grol al verliefd… Amen!
|
