Elke maand geeft DJ GEAR je info en duiding bij bestaande en nieuwe dj-producten. Maar wanneer ben je nu eigenlijk dj, en wat houdt dat zoal in? Om je wat wegwijs te maken in het dj-zijn put ik vooral uit mijn persoonlijke ervaring. Ik ben ooit, in 1978, als amateur begonnen. Dat is al een hele tijd geleden. Sindsdien is er veel veranderd in zowel mijn persoonlijk als in mijn beroepsleven. Het is echter niet de bedoeling dat ik hier mijn hele geschiedenis ga vertellen, die bewaar ik voor later. Als ik op dj-pensioen ben kan ik die nog kwijt in mijn memoires… Jawel, ik ben 48 jaar, en nog steeds actief als dj. Je bent ten slotte zo oud als je jezelf voelt, en ik voel me nog vrij jong.
Hoe begin je eraan? Je hebt een grote interesse in de dansmuziek die je dagelijks te verwerken krijgt via radio en TV. Je bent gefascineerd door het succes dat top dj’s met eigen muzieknummers hebben (zoals Tiësto). Je kickt op het succes en de bijhorende populariteit die je aan een veelvoud van vriendinnen, (of vrienden) zou kunnen helpen. Een nine-to-five job lijkt je maar niks. De mogelijkheid om in de hele wereld je ding te kunnen doen past beter in je toekomstbeeld… Of misschien is een combinatie van deze redenen wel jouw motivatie om eraan te beginnen.
In 1978 begon ik te draaien in een jeugdhuis in de omgeving van Antwerpen. In die tijd waren professionele producten, zoals draaitafels en mengtafels, niet erg goedkoop. Ook de kwaliteit was niet wat ze nu is. Het kwam erop neer dat, als je muziek wou maken, je beter ergens ging draaien. In een jeugdhuis ben je meestal niet de enige met die aspiraties en de concurrentie kan er hard zijn. Maak je geen illusies, die concurrentie zal je altijd en overal tegenkomen. Om te mogen draaien, moest ik binnen het jeudhuis enkele taken verrichten die nogal ver van het draaien afstonden. Ergens is dat al een goede leerschool. Als je er niets voor over hebt, ben je niet genoeg gemotiveerd. Ik leerde op die manier veel over de werking van een jeugdhuis, en het runnen van een horecazaak. Naast het poetsen van de toiletten, ontvangen van entreegeld aan de deur en het tappen van pinten mocht ik wekelijks een uurtje of 2 op zaterdag, en/of vrijdag draaien. Uiteraard was zaterdag de beste van de twee dagen. Mij maakte het niet uit. In die periode kon ik op vrijdag al mijn lievelingsplaatjes op een cassette opnemen. Zo verzamelde ik thuis alle nieuwste hits zonder dat ik in platen moest investeren. Op die manier leerde ik ook de collectie van het jeugdhuis kennen, en dat is erg belangrijk. Je kent wel veel muziek, maar in het begin weet je niet altijd wie de uitvoerders zijn. Het kopiëren van muziek is niet echt correct, maar ik vrees dat een dj wat dat betreft niet het mooiste voorbeeld is. Hoewel... later meer hierover. Van verschillende DJ’s heb ik gehoord dat ze begonnen zijn in studentencafé’s. Soms betaald in natura, sommmigen werden gewoon niet betaald maar deden het “just for fun”. Voor mij was draaien in een studentencafé stap nummer twee.
Hoe kom je aan zo’n job? Geleidelijk aan was ik in het jeugdhuis opgeklommen tot een vaste waarde. Systematisch kreeg ik meer verantwoordelijkheden, waaronder het aanschaffen van de nieuwe muziek. Dit was een zeer belangrijke taak want de muziek bepaalde of de dansavond van het jeugdhuis zou voortbestaan of niet. De platenzaak was, en is, een belangrijke factor in je job. De winkel moet ervoor zorgen dat de laatste tune’s op voorraad zijn, en het zijn vooral zij die de muzikale stroom in de discotheken bepalen. Misschien gold dat vroeger nog meer dan nu, want vandaag zorgen de media, en vooral de muziekzenders op tv voor de trends. Ik ben echter van mening dat het beeld de muziek niet altijd ten goede komt. Mooie videoclips verdoezelen vaak een leeg nummer. De mooie poezen die erin acteren en zwoel bewegen met alles wat ze in huis hebben, wisten al meer hersencellen te verdoven. In de late jaren 70 en begin jaren 80 ontstonden de “vrije radio’s”. Ze waren in die eerste jaren zo populair en werden zo intensief beluisterd dat ook zij trends konden zetten. Je moest als dj enerzijds rekening houden met je eigen smaak, maar vooral met die van je publiek. Terug naar het vinden van een job. Doordat ik er veel platen kocht werd ik zo’n beetje een vaste bekende in de platenzaak. Ik liep er trouwens veel collega’s, en eigenaars van café’s en discotheken tegen het lijf. De contacten werden al snel gelegd.
Zo gebeurde het wel meer, dat wanneer een dj ontslagen werd of zelf vertrok, je gevraagd werd om de vrijgekomen plaats in te nemen. De platenwinkels hebben er baat bij om dj’s aan werk te helpen. Je mag niet vergeten dat in hoe meer zaken ze een dj hebben, hoe meer platen ze verkopen. En zo ben ik als invaller begonnen in een horecazaak. Het grote verschil met het werken in het jeugdhuis was het feit dat ik ervoor betaald werd. Daarvoor moest ik natuurlijk iets leveren : muziek voor het publiek.
Muziek voor het publiek! Je denkt natuurlijk dat je als DJ steeds je zin kan doen. Niets is echter minder waar. Elke betaalde kracht wordt verondersteld te doen wat zijn werkgever van hem verlangt. Daar wringt het schoentje voor velen. Het is niet eenvoudig om binnen een betalend kader je creativiteit te laten overleven. Een DJ moet het evenwicht vinden tussen zijn eigen smaak en die van zijn werkgever, maar vooral die van zijn publiek. Voor een horecazaak is het essentieel dat de geldlade op het einde van de nacht gevuld is. Strikt genomen ben je als DJ knecht van je publiek. Jij vult de nacht met de nieuwste liedjes en koppelt die zo leuk mogelijk aan elkaar. Jouw waarde als DJ zal afhangen van de manier waarop je de muziek aaneenschakelt. Wanneer je durft opvullen met oudere, of leuke onbekende nummers zal je duidelijk je stempel drukken op de avond, en de zaak. Ik weet zeker dat wanneer 7 dj’s dezelfde platen in handen krijgen om één uur muziek te maken, de beste er al snel zal uitspringen. Toch ook even opmerken dat dit relatief is. Je moet zo’n test op hetzelfde moment met hetzelfde publiek kunnen doen, en dat is quasi onmogelijk.
Verder met mijn carrière. Ik begon als vervanger, maar dat veranderde als spoedig in twee keer per weekend draaien. Eigenlijk kon ik er nooit genoeg van krijgen. Eens je je start hebt gemaakt, zullen er al gauw andere dj-jobs volgen. Ben je goed, dan komen ze je halen. Eigenlijk vind ik dat een beetje onzin. Als je het geluk hebt om in een goed draaiende zaak te werken komen de jobs uit de boom gevallen. Opletten is de boodschap. Soms blijf je beter waar je bent dan te veranderen voor loze beloften. Achteraf bekeken denk ik dat het beter is om zo lang mogelijk op eenzelfde plek te blijven. Zo kan je een publiek opbouwen dat je trouw is, en waarvoor je niets verkeerd kan doen. Veel dj’s beseffen echter niet dat niet iedereen even correct is, en dat je soms door je eigen publiek wordt bedrogen. Wees steeds op je hoede.
Soorten dj’s. Buiten de club en discotheek vind je de mobiele dj. Soms oneervol de trouwfeesten-dj genoemd. Deze laatste is doorgaans in het bezit van een eigen geluids- en lichtinstallatie. Een soort uitzendbureau-achtig agentschap kan de mobiele dj ook aan het werk helpen. Je kan op die manieer veel ervaring opdoen met muziek en klankinstallaties. Dit soort dj moet vooral rekening leren houden met de wensen van anderen. Op een huwelijksfeest moet je zowel voor oudere als jongere mensen kunnen draaien. Voordeel aan deze jobs is dat je je op een trouwfeest kan voorbereiden. Je kan steeds terugvallen op bepaalde clichés die de mensen enkel zouden ontdekken als ze je elke week horen. Waar je succes mee hebt kan je herhalen, wat minder aanslaat probeer je best op een andere manier. Ik ken een dj die slechs één platenbakje meeneemt. Hij meent dat alles wat hij nodig heeft daarin zit. Zijn publiek mag alles vragen, zolang het in dat bakje zit… Mij lijkt het eerder saai, want het biedt weinig ruimte aan variatie en verzoekjes.
