[ Auteur: Paul Van Caudenberg ] [ Editie: Nr.178 - Oktober 2003 ]
Deze maand hebben we een geluidssetje van het Spaanse Master audio design om uit te proberen. Twee topkasten, twee subbaskasten en een 3-kanaalsversterker vormen samen een compacte, full-range PA-installatie die bedoeld is voor het "kleinere" werk.
De versterker : TP 1502TP in de typebenaming staat voor "triphonic", deze versterker is, naast de twee L/R kanalen van elk 325 W, dan ook voorzien van één mono subbaskanaal (850 W). Hij werd met actieve crossover filters uitgerust en beschikt op elk kanaal over een limiter om de luidsprekers te beschermen tegen overbelasting. Het idee om een versterker te voorzien van één extra subbaskanaal is niet nieuw: reeds in 1990 bracht ditzelfde MASTER audio design de eerste "triphonic" versterker uit, nl. de TP-700. Het feit dat de subbasweergave mono is, hoeft geen afbreuk te doen aan de klankkwaliteit: ons gehoor is voor lage frequenties immers nauwelijks richtingsgevoelig.Het binnenkomend signaal wordt in de versterker geoptimaliseerd door een processor. Verdere informatie hieromtrend blijft vaag, het zou gaan om een (frequentie)weergavecorrectie van de aangesloten luidsprekers. Kortom, de TP 1502 is meer dan enkel een eindversterker: processor, actieve crossover en drie kanalen met limiter. Todo en uno zeggen ze in Barcelona, waar dit product vandaan komt (alles in één dus). Vooraan bevinden zich naast de aan/uit knop twee volumeregelknoppen: niet L & R zoals gewoonlijk, maar één voor de subwoofer en één gecombineerd L&R.Per versterkerkanaal zijn twee LEDs voorzien: groen licht op bij normaal uitgangsvolume, rood wil zeggen dat de limiter actief is. Achteraan zien we de ingangen (XLR) met bijbehorende link-out lijnuitgangen, drie luidsprekeraansluitingen (speakon) en drie keuzeschakelaars. Met twee van deze laatste kies je de frequentie van de laag-af filter voor de topkasten (60Hz of 90Hz, apart links en rechts). Met de derde schakelaar kies je de frequentie voor een "boost" in het laag: 40Hz of 60Hz.
De topkast: LN-12De vorm van deze houten luidsprekerkast laat toe hem zowel recht op statief te plaatsen, als schuin op de vloer als "wedge" vloermonitor. Het betreft hier een klassiek twee-weg systeem, met een 12" woofer en 1" driver met 1,5 " titanium diafragma. Het geheel is passief gefilterd. Dankzij de Neodymium magneet van de woofer blijft het gewicht beperkt tot 18,5 kg. Origineel is de lichtjes asymmetrische spreidingshoek van de hoorn: van 90° tot 100° X 55°. Deze hoorn kan je ook 90° gedraaid monteren, bv. om bij monitortoepassing op de vloer toch een brede spreiding te bekomen. De belastbaarheid bedraagt 300W RMS.
De subwoofer: LN 15 SWVoor een subbas-kast is deze luidspreker zéér compact. De kubusvormige houten kast is (net als de gehele LN reeks) afgewerkt met een stevige coating.Binnenin bevindt zich een 15" woofer met Neodymium magneet. Je kan deze subwoofer parallel aansluiten met alle topkasten uit de LN reeks, een passieve filter is dus aanwezig. Beter is natuurlijk deze luidspreker via een apart versterkerkanaal (actief gefilterd) aan te sturen, zoals dit in onze test het geval is. Overigens bestaat er ook een gepowerde versie, nl. de LN 15 SWA met ingebouwde versterker van 500 W. Volledigheidshalve moet ik nog vermelden dat alle speakerkasten uit de LN reeks voorzien zijn van NL4 Speakon connectoren.
De praktijkLaat me beginnen met iemand een standbeeld toe te wensen, eventueel gefinancierd door de ziekteverzekering... Ik heb het nu over de persoon die verantwoordelijk is voor het toepassen van (lichte) Neodymium magneten bij luidsprekers. Het reduceren van gewicht van luidsprekerkasten is omgekeerd evenredig met het aantal rugklachten van de mensen die deze luidsprekerkasten moet hanteren (wet van mezelf, geldig tot het tegendeel bewezen is). Ik wil maar zeggen: ik vind het een heuglijke trend dat krachtige luidsprekers niet enkel door gespierde body-builders kunnen gehanteerd worden. Gelukkig is MASTER audio design één van de fabrikant die het nut van deze nieuwe technieken inziet en ze ook gretig toepast om het gewicht te reduceren - tot genoegen uiteraard van al wie zich deze set aanschaft. Zoals gewoonlijk bij dit soort luidsprekerkasten kan je de topkast d.m.v. een buis bovenop de baskast monteren. Eigenaardig is het feit dat het gat voor deze buis zich bij de baskast aan de zijkant bevindt, m.a.w. je moet ze op haar zijkant kantelen om de topkast er bovenop te monteren... Het nut hiervan ontgaat me, maar ik kan ook niet zeggen dat het kwaad kan. Belangrijker is natuurlijk de klank. Vergeleken met ons referentiesysteem van L-Acoustics valt meteen op dat het hoog minder aanwezig is, minder briljant dus. De weergegeven muziek klinkt wat donkerder. De filters in de versterker lijken me niet erg steil te werken, er is een vrij groot overlappingsgebied tussen de baskast en de topkast. Na een tijdje luisteren naar diverse muziekgenres valt op dat het algemene klankkarakter eigenlijk best aangenaam is. De combinatie vrouwenstem/gitaar bv. klinkt vol en warm. Ook op hoog volume wordt de klank nooit schril, wat bij andere systemen wel eens het geval is. Een lichte boost rond 2,5 Khz zorgt ervoor dat het geheel toch niet te wollig gaat klinken, het geeft vooral aan stemmen net dat beetje presence dat nodig is om in een mix overeind te blijven. Bij drumklanken en aanverwanten mis ik een beetje "punch" en tophoog. Spreiding en definitie zijn dan weer prima, alleen als je heel luid gaat voel je ademnood in de lage bassen,.
CONCLUSIEDe combinatie TP 1502 / LN-12 / LN-15 SW is een handige compacte PA met een eigen, warm klankkarakter. Niet echt bedoeld voor het "zware werk", maar wel zeer geschikt voor stemmen, akoestische muziek in het algemeen en kleine ensembles. De frequentie curve is zorgvuldig afgesteld om deze kleinere ensembles zeer muzikaal weer te geven, wat het niveau van de performance alleen maar ten goede komt. En dit alles voor een redelijke prijs. Deze Master set verdient het dus om regelmatig op de kleinere podia aangetroffen te worden.
Prijzen (Bruto advies ex BTW) Prijzen apart per stuk:
