De draagbare recorder is echt je van het geworden. En bovendien kan hij steeds meer. Ik vermoed dat er binnenkort modellen zullen zijn die ook koffie kunnen zetten of eiwitten tot schuim kunnen kloppen. De Zoom die ik ontvang, kan enkel geluid produceren… maar hij doet dat wel met een overvloed aan mogelijkheden, in die mate zelfs dat de plaats die ik in dit nummer ter beschikking heb gekregen niet voldoende zal zijn om ze allemaal te overlopen. Te gek, niet waar?
VOORSTELLING
De H4n is een draagbare recorder die geen bewegende onderdelen bevat: de opname gebeurt op een SD-kaart. Het is mogelijk om in verschillende formats op te nemen: in wav 16 of 24 bit op verschillende samplingfrequenties tussen 44,1 en 96 kHz, maar eveneens in mp3 (tussen 48 en 320 kbps). Bovendien is het mogelijk op te nemen in stereo, in mono of op vier sporen. Er zijn ingebouwde effecten, evenals verschillende aansluitingsmogelijkheden met de buitenwereld. En achter een brave look en een onschuldige prijs gaat een hele reeks trucjes en bonusprijzen schuil. Het is een ware grot van Ali Baba, deze recorder…
BESCHRIJVING
We hebben hier echt te maken met een draagbaar toestel: twee honderd tachtig gram en minuscule afmetingen: (15 x 7 x 4 cm). Het scherm is nochtans van mooie grootte. Men merkt onmiddellijk de twee kleine onboard X/Y-microfoons aan de voorkant en de twee gemengde jack/XLR-fiches aan de achterkant. Beide kanten zijn gevuld met toetsen en/of aansluitingen, die we in detail gaan bespreken, beginnende bij het belangrijkste oppervlak, namelijk de zijde met het scherm. Dat scherm vult bijna de helft van de plaats, en dat is een goede zaak, want er verschijnt enorm veel informatie op. Vlak boven het scherm zijn drie minuscule, rode leds geplaatst en onder het scherm zien we vier knopjes, genummerd van 1 tot 4. Het onderste gedeelte bevat de klassieke knopjes bestemd voor het opnemen en het afspelen (play/pause, stop, rec, ff, rew) en links zijn de keuzemogelijkheden voor de ingang geplaatst: ‘mic’, ‘1’ of ‘2’. Aan de linkerkant vinden we een ingang voor een optionele afstandsbediening terug, een hoofdtelefoonuitgang of een uitgang op lijnniveau, een volumeregeling, een USB-fiche en de on/off-schakelaar. Rechts vinden we een klepje dat een SD-kaart verstopt (meegeleverd, met een geheugen van 1 GB). Vervolgens een regeling voor het opnameniveau, gevolgd door de knop ‘menu’ en een draaiwiel. Dat is niet alles: ook de achterkant bergt enkele troeven in zich. Bijvoorbeeld een kleine mono-luidspreker, een fiche voor een externe micro, een schroefgang om de H4n op een statief te bevestigen, en de batterijenhouder (twee AA van 1,5 V), die eveneens een schakelaar bevat. Een laatste handigheidje: het is mogelijk om de Zoom te voeden via een (meegeleverde) adapter. De fiche bevindt zich tussen de twee micro/jack-fiches. We sluiten deze beschrijving af door te vermelden dat de constructiekwaliteit van deze recorder uitstekend is en de kwaliteit laat zich duidelijk voelen. Men heeft de indruk dat men een zeer solide recorder in handen heeft. En de look is eveneens geslaagd. De kers op de taart: een klein kistje in hard plastic is meegeleverd, kwestie van zonder risico met de recorder op reis te kunnen vertrekken.
GEBRUIK
Wanneer men het toestel aanzet, kleurt het scherm geel, maar het wordt snel weer grijs om de batterijen te sparen. Als je via de adapter werkt, is het mogelijk om de retro verlichting voortdurend te behouden. Het is mogelijk om op verschillende manieren op te nemen, in verschillende formats. In de eerste plaats in stereo, via de ingebouwde micro’s of externe micro’s, of ook nog op ‘lijn’-niveau. Het is mogelijk om op te nemen tot een frequentie van 96 kHz in 24 bit in die stereomodus. Dat in wav of in mp3. Het is ook mogelijk om op te nemen in ‘Stamina’-modus, zoals uitgelegd staat in de handleiding. We vermelden het er meteen bij: die telt honderdvijftig pagina’s (en klein geschreven). Heel wat informatie dus en de mogelijkheden worden in het lang en het breed uitgelegd. De ‘Stamina’-modus is in feite een economische modus, die het elektrische verbruik beperkt, en dus de levensduur van de batterijen verlengt. Om dat te doen, moet de kleine schakelaar aan de batterijenhouder ingeschakeld worden en moet men een compromis aanvaarden: in die modus kan men enkel opnemen in wav 44.1 kHz en in 16 bit.
De twee ingebouwde microfoons zijn condensatormodellen en het is mogelijk om de koppen te draaien om, naar keuze, een hoek van 90 of van 120° te bekomen, naargelang of je een groter centraal beeld of meer stereo wilt. Als je externe micro’s wil gebruiken, is het mogelijk om de fantoomvoeding in te schakelen. Nog een andere mogelijke modus: op vier sporen (twee maal de stereo). Het is bijvoorbeeld mogelijk om gebruik te maken van de micro-ingangen of ingangen op jack bovenop de twee micro’s van de H4n. Voor een klankopname bij een concert is dat ideaal. Je neemt bijvoorbeeld de klank op bij de uitgang van de mengtafel en de sfeer via de twee micro’s. ‘The best of both worlds’, bij wijze van spreken. In dat geval bekom je twee stereobestanden, die je naar keuze kan opnemen in 44.1 of 48 kHz, in 16 of 24 bit. De MTR-modus (zoals in ‘MultiTrack’, of ‘multisporen’) is nog interessanter: het is mogelijk om een stereospoor en twee monosporen op te nemen. En dat afzonderlijk. En het is uiteraard ook mogelijk om een ‘bounce’ te doen indien men meer sporen wil opnemen. In die modus is het enige mogelijke formaat de 44.1 kHz in 16 bit. Als het daar zou ophouden, zou dat al niet slecht zijn. Maar Zoom is vrijgevig, er zijn nog andere mogelijkheden. Bijvoorbeeld een matrix-functie in ‘M+S’, of een chromatische tuner, een metronoom. En er zijn nog effecten. Talrijke. Naast de reverb, chorus, flanger, delay en andere relatief veelvoorkomende effecten, beschikt de gebruiker over een veelvoud aan simulatie-effecten voor gitaar en bas. En dat kan redelijk ver gaan in de regelingen. Naast de simulaties voor versterkers, kan men eveneens een serie parameters betreffende de equalizing, de vervorming of de weergave van de speaker bijstellen. Zangers beschikken eveneens over regelbare voorselecties, met de mogelijkheid om een de-esser of een compressor te gebruiken. Laten we verdergaan met leuke en/of nuttige vondsten: de mogelijkheid om een bestand te standaardiseren, of het te coderen in mp3 met verschillende codeerkwaliteit, of ook nog om de afspeelsnelheid aan te passen, om een loop te creëren. Of om de opname automatisch te starten, namelijk zodra het klankniveau een bepaalde drempel haalt die je op voorhand hebt ingesteld. Op dezelfde manier stopt de opname wanneer het klankniveau onder een bepaalde drempel gaat. Dat doet denken aan de beste dictafoons van vroeger. In het geval dat men met spoed op de ‘record’-knop duwt, kunnen enkele seconden die de opname vooraf gingen, die de Zoom opgeslagen heeft in het geheugen, bewaard worden. Goed, het gaat maar om twee seconden, maar het is beter dan niets. Het meest fantastische is dat dat alles een beperkte plaats inneemt en dat de meeste functies intuïtief zijn. Ik heb deze Zoom H4n meerdere dagen gebruikt zonder zelfs de handleiding open te slaan. Bijvoorbeeld: om het spoor ‘1’ op te nemen, moet men op ‘1’ duwen. Ongelooflijk, niet? Deze machine maakt dus heel veel kans bij de ‘Blonde Awards’. En de knoppen 1 tot 4 hebben een tweede functie met directe toegang (folder, file, speed, wav/mp3) die intuïtief zijn voor iedereen die zich voor klank interesseert.
Ik had vroeger een prof die vertelde dat ezels dol zijn op klank, dat was de persoon die mijn carrière bepaald heeft. Ik denk vol ontroering aan hem terug terwijl ik deze test neerpen. Hij is vermoedelijk oud en doof ondertussen. Wat niet erg is, want de Zoom H4n kan een aanzienlijk klankvolume produceren (Opgelet voor de oren, jongeren! Het is al genoeg dat jullie zich ongetwijfeld bezighouden met eenzame activiteiten die de moraal afkeurt en de KNO-artsen veroordelen…). Het enige verwijt is dat het beestje heel wat verbruikt aan batterijstroom. Meer dan aangekondigd in ieder geval. Maar laten we ons plezier niet bederven: dit toestel is efficiënt en verrast ons met zijn kwaliteit. Om de opnames te importeren op je computer, is het mogelijk om de USB te gebruiken, of als je dat verkiest, om de kaart eruit te halen en ze met de computer te lezen. Dat alles gaat vanzelf, moet dat nog gezegd worden? Een laatste gadget: het is mogelijk het centrale spoor uit te schakelen om een ‘karaoke’-functie te bekomen en dat werkt soms, soms niet… zoals bij alle anderen. Maar goed, het is tof van Zoom om eraan gedacht te hebben.
KLANKKWALITEIT
De klankkwaliteit is zonder twijfel een eerder relatief punt bij dit soort toestellen. De basisgedachte is namelijk eerder om ideeën op te nemen of om het toestel te gebruiken als audio-blocnotes. Desalniettemin is de klankkwaliteit zodanig voortreffelijk dat men kan overwegen om er heel wat ambitieuzere doelen mee na te streven. Bijvoorbeeld de klank van een videoconcert opnemen. Het feit dat men kan opnemen wat uit de tafel gaat, geeft een zeer goede klank op twee sporen, en de microfoons zorgen voor een omgevingsklank die zeer nuttig is als men het publiek of de sfeer wil horen. En in totaal geeft dat een beter resultaat dan de klank van een videocamera opgenomen via de micro ervan. Het is eveneens mogelijk om dit toestel te gebruiken als mp3-lezer, of beter nog: als wav-lezer als de klankkwaliteit belangrijk is voor jou. De kleine mono-speaker geeft een klank die… euh… niet afschuwelijk is, maar voldoende om zich een idee te vormen van wat men heeft opgenomen (van een tekst bijvoorbeeld). En dus in dit geval vervult deze kleine ‘bonus’ zijn rol uitstekend, en het is heel goed dat men eraan gedacht heeft. Men kan deze recorder dus langs alle kanten benaderen en de indruk blijft dezelfde: hij is geweldig. En wacht tot je het vervolg leest…
BUDGET
415,31 euro (bruto adviesprijs, inclusief btw) is de bescheiden som die je moet neertellen om van dit leuke speeltje het jouwe te maken. De prijs lijkt absoluut schappelijk, vooral wanneer men rekening houdt met alles wat men voor deze prijs aangeboden krijgt.
BESLUIT
Hoe kan men hier niet door verleid worden? Ik moet toegeven dat ik bij het begin van de test niet opgewonden was door dit soort toestel (alweer een recorder met kaart…). Maar hoe meer men het gebruikt, hoe meer men de smaak te pakken krijgt en hoe moeilijker het wordt om er afstand van te doen. Met krijgt goed materiaal, tegen een goede prijs, en ontworpen om goed dienst te leveren. Wat kan men nog meer verlangen?
