Mijn eerste synth was een JUNO-106, ergens in de jaren ‘80. Het was de eerste analoge synth die begrijpelijk en betaalbaar was en bovendien voorzien van MIDI. Voorlopers toen waren de JUNO 6 en 60, die minder ontwikkeld waren. Dat de naam ‘JUNO’ bij Roland terug in het leven is geroepen is geen nieuws. Naast de Fantom-reeks, die de nieuwe technologie en zijn toepassingen aanlevert, was er voordien de RS-reeks (RS7/RS9). Vrij snel transformeerde die in de JUNO-D (zonder i dus), met nagenoeg dezelfde specificaties. Nadien kwam de JUNO-G, die eerder een vermomde Fantom-X was, voorzien van het JUNO-ingrediënt, retro look en vooral live gericht. Nog wat later kwam de JUNO-Stage, die inpikte op de komst van uitgesproken live keyboards. De JUNO-Di biedt een combinatie van deze twee JUNO’s aan: een instap JUNO-Stage met kenmerken van de JUNO-G.
Algemeen
De JUNO-Di breidt de Roland synthesizerfamilie uit met een instapmodel. Hij refereert tevens aan een vintage model uit de jaren ‘80. Het concept is dus ‘nieuwe toepassingen in een retro look en feel’. Visueel is de JUNO-Di duidelijk gebaseerd op de beroemde voorgangers, dit omdat de basisvisie mee werd overgedragen: een zeer ergonomisch en veelzijdig instrument dat toch nog betaalbaar is.
De Engelstalige handleiding is meegeleverd, maar online vind je binnenkort ongetwijfeld meer versies. Een adaptor is standaard meegeleverd, maar je kan de JUNO-Di ook aandrijven met batterijen, wat hem uiterst geschikt maakt voor mobiel gebruik. Lees daarvoor wel de bijsluiter m.b.t. de garantiedisclaimer en fout gebruik. Ook meegeleverd is een software cd-rom met drivers en een software editor die je toelaat op een computer uitgebreid klanken te bewerken en bibliotheken te beheren. De ergonomie en resolutie van deze editor zorgt er voor dat dit uiteindelijk de beste manier is om uigebreid klanken te bewerken.
De JUNO-Di is, net zoals alle JUNO’s uit het verleden, een instapmodel Zwitsers mes en tegelijk een Zwitsers mes. Je kan hem bijna overal gebruiken: thuis, op het podium, maar dankzij de batterijvoeding kan je er ook, en vooral, mee gaan busken, oftewel: op straat spelen. Pikant detail is dat Roland ook een versterkergamma heeft dat loopt op batterijen.
BOUW
De JUNO-Di is volledig opgetrokken uit kunststof. Dit sluit aan bij het mobiel concept zoals hierboven beschreven. De afwerking is zoals gewoonlijk nagenoeg perfect. De JUNO-Di heeft een keyboardklavier dat 61 toetsen telt. Ze zijn aanslaggevoelig, maar niet gewogen en ook niet voorzien van aftertouch. De actie voelt gemiddeld aan en sluit aan op het verwachtingspatroon van een budgetsynth. Dit betekent echter niet dat je inboet op vlak van speelcomfort of -kwaliteit. Je voelt je al heel snel thuis en de respons van de klanken krijg je redelijk snel onder controle.
MOGELIJKHEDEN
Bij de aansluitingen tref ik het volgende aan: output jacks (L/mono, R): 1/4” phone type, een hoofdtelefoon jack: stereo 1/4” phone type, een microfoon input jack: 1/4” phone type, een ‘ext input’ jack: stereo miniature phone type, een hold pedal jack voor sustain. MIDI-aansluitingen (in, out), een USB-computer-aansluiting (ondersteunt USB MIDI) en uiteraard de voeding: een 9 V-adaptor of acht batterijen.
De JUNO-Di heeft meer dan 1000 beschikbare klanken, zeker meer dan genoeg, en uiteraard te bewerken en te beheren met de software editor. Het enige nadeel aan deze werkwijze is dat de editor beginners kan afschrikken, ondanks zijn sublieme grafische interface en complete karakter. De klanken huizen in een 64Mb wave memory, waarvan ik vermoed dat hij, t.o.v. de JUNO-D en RS7/9, opgewaardeerd is naar een nieuwere (Fantom?) norm. De maximum polyfonie is 128 stemmen, en dat is ongemeen veel voor een instrument uit deze klasse. Het preset geheugen bedraagt 1082+256 (GM2) klanken, 20+9 (GM2) Rhythm Sets en 64 performances, die 16 parts multitimbraal zijn. Verder nog een arpeggiator met 128 presets. Het geheel wordt dynamisch en snel beheerd via een ‘Category’ functie, die alles mooi in instrumentgroepen aanbiedt en verhindert dat je in schermmenu’s zit te graven, onmisbaar voor live gebruik. Een pluspunt is de aanwezigheid van een Vocoder-functie, die het mogelijk maakt om geluid van de inputs (mic/line) te bewerken met filters en de MFX-blokken.
Naast reverb op het paneel zijn er intern nog een Chorus- en drie multi-fx processors aanwezig, globaal te gebruiken over heel de sound in single mode. Bij splits en layers heb je twee multi-fx processoren, één voor elke part. Er is geen toonregeling op het paneel, wel filter- en envelopebediening.
De MIDI-mogelijkheden van de JUNO-Di zijn tamelijk compleet. Het toestel kan als masterkeyboard gebruikt worden, heeft een local on/off-functie, is multitimbraal en voldoet aan de GM/GS 2-norm. Het toestel kan uiteraard alle controller data versturen en/of ontvangen via MIDI en USB.
ERGONOMIE
De JUNO-Di is een schoolvoorbeeld van hoe verantwoorde ergonomie er moet uitzien. Het ontwerp van het bedieningspaneel is goed doordacht, alle knoppen staan op een logische en snel bereikbare plaats, waar nodig. De bediening verloopt dus vlot en intuïtief, alle functies zijn snel en efficiënt aanspreekbaar. De paneelfuncties zijn wel eerder gericht tot het live gebruik. Voor klankbewerking, kom je al gauw bij de software editor terecht, wat dan wel een heel gedoe wordt (pc aansluiten enz.) en debutanten mogelijks kan afschrikken. Ondanks het instapkarakter heeft de JUNO-Di een display dat ongewoon groot is, sober maar toch efficiënt. Er zit ook een spaarfunctie op voor batterijgebruik.
KLANK
De JUNO-Di heeft, ondanks zijn instapkarakter, toch een stevig geluid. Er is duidelijk evolutie in vergelijking met de vorige generaties (RS7/9/JUNO-D). De klankdefenitie ging er, dankzij de wave memory en de polyfonie, ferm op vooruit. Het resultaat is dan ook een warmer geluid met meer dynamiek. De JUNO-Di is niet versterkt, maar bleek in verschillende versterkte situaties goed zijn mannetje te kunnen staan. Ook de kwaliteit van de multi-fx effecten draagt hiertoe bij.
Budget en besluit
De JUNO-Di kost 664,29euro, bruto adviesprijs. Voor deze prijs koop je een meer dan degelijke instapsynth, die toch de nodige vuurkracht meekreeg in zijn ontwerp. Dit resulteert in een degelijke constructie die menig podium kan trotseren. Vooral de polyfonie en wave memory zijn sterke punten. De vele aansluitingen en Vocoderfunctie maken de JUNO-Di tot een Zwitsers mes met vele mogelijkheden. Het paneel is eenvoudig en werkt zeer snel, maar voor doorgedreven klankbewerking is de software editor bijna verplicht. Dit is wel begrijpelijk, gezien het budget. Ook ligt de nadruk duidelijk eerder bij ergonomie voor live gebruik dan op klanksynthese, al is dit laatste zeker niet afwezig. Al bij al krijg je bij deze JUNO-Di een sterke verhouding prijs/klankkwaliteit. En wie meer wil kan uiteraard terecht bij grote broer JUNO-G of Fantom-G.
