Focal is een Frans merk, dat sinds een dertigtal jaar actief is in de audiosector. De CMS-serie richt zich specifiek op de postproductie studio, de kleine geluidsstudio, de radio en de home studio. We hebben te maken met actieve, 2-wegs studiomonitors die best op korte afstand van de mixer geplaatst worden. En een klein bijzonderheidje: het karkas van de monitors is in metaal.

BESCHRIJVING

De twee modellen zijn zeer gelijkaardig en verschillen slechts in afmeting. Ik zei het hierboven al: de monitors zijn niet vervaardigd uit hout, maar uit aluminium. Ze zijn zwart geschilderd, met een poedereffect in de verf, wat een zeer sobere indruk geeft. De look is zeer geslaagd, echt waar. Het model CMS65 beschikt over een woofer van zeseneenhalf inch met “Polyglass”-membraan en over een tweeter met omgekeerde dome in aluminium/magnesium. De twee versterkers die aanwezig zijn in elke kast leveren 100 watt en 60 watt RMS, in AB klasse. De CMS65 weegt tien en een halve kilo en meet 36 x 24 x 23 cm (HxLxD). De CMS50 weegt zeven kilo zevenhonderd en meet 29 x 19 x 20 cm. In beide gevallen is een ventilatierooster aanwezig aan de voorkant, aan de onderkant van de speaker, en een volumeknop is voorzien aan de rechteronderkant, terwijl de “standby”-schakelaar er tegenover is geplaatst, aan de linkerkant. Het vermogen van dit model is wat minder: 80 en 50 W RMS, en de woofer meet hier vijf inch in diameter. Wanneer men ze naast elkaar plaatst, zou men echt zeggen dat men te maken heeft met twee identieke modellen, die uitsluitend verschillen door de afmetingen en de prestaties. Wanneer men de monitors uitpakt, merkt men op dat ze allen geleverd worden met een caoutchouc tapijtje, wat het mogelijk maakt om de speaker van zijn statief los te koppelen. De woofer en de tweeter zijn beschermd door een metalen rooster dat men moet verwijderen met een klein haakje (meegeleverd), om de klankprestaties te verbeteren. Men moet bovendien ook een stuk plaatsen voor de in-fase opstelling van de tweeter. Die handeling is eenvoudig maar vraagt enige delicatesse. De achterkant is goed voorzien: een regeling voor het ingangsniveau en vier eq-regelaars, met telkens verschillende mogelijkheden. De audio-ingangen zijn op XLR (symmetrisch) of op RCA (asymmetrisch). We merken ook nog de fiche voor de elektrische kabel en de on/off-schakelaar op. Tot slot signaleren we nog de verschillende vasthechtingsmogelijkheden voor deze speakers op een statief of aan de muur, door middel van meerdere schroefvoorzieningen aan de achterkant en/of aan de onderkant (uitsluitend bij de CMS50).

GEBRUIK

De fabrikant beveelt aan om deze speakers in te werken. En inderdaad, de transducenten aanwezig in de CMS vragen een aanpassingsperiode om op hun best te kunnen presteren. De gebruiksaanwijzing (zeer goed opgesteld en zeer volledig) raadt aan om de monitors minimum gemiddeld een twintigtal uur te laten werken, op muzikale programma’s rijk aan lage frequenties. Er wordt aan herinnerd dat de tweeters op een hoogte geplaatst moeten worden die min of meer overeenkomt met die van de oren van de luisteraar. Indien nodig, is het mogelijk om de tweeter onderaan te plaatsen, zonder dat daardoor de prestaties van de Focal monitors beïnvloed worden. De eq-controllers omvatten vier mogelijkheden: een hoogdoorlaatfilter (12 dB/octaaf) die geplaatst kan worden op 45, 60 of 90 Hz. Dat kan nuttig zijn in het geval dat de speakers gebruikt worden met een subkastje ter aanvulling. Een LF shelving-schakelaar (lage frequenties) is nuttig bij lager dan 450 Hz. Men beschikt over vier posities naast de neutrale modus: +2, -2, -4 of -6 dB. Een “notch”-filter (met een Q van 2) is eveneens aanwezig. De frequentie is ingesteld op 160 Hz, wat men kan afzwakken tot -6 dB per pas van 2 dB. Die filter kan nuttig zijn wanneer de speakers opgesteld staan op de console of op gelijk welk andere steun die weerkaatsingen kan veroorzaken. De laatste filter maakt het mogelijk om het niveau aan te passen vanaf 4,5 kHz (opnieuw een shelf-filter). Het is mogelijk om te versterken met 2 dB of te verzwakken met 2 of 4 dB. Het volume wordt voor elke luidspreker geregeld via de ingebouwde draaiknop.

KLANKKWALITEIT

De eerste gewaarwording bij het beluisteren van de CMS65: we hebben hier te maken met degelijk materiaal. En zeer duidelijk met een monitoringsysteem. Jullie weten het net zo goed als ik: het is genoeg dat een fabrikant “professioneel” schrijft op het achterste van een ezel en sommigen beginnen al te balken. Ik heb tal van “kleine” monitoringsystemen gehoord die de naam niet waardig waren. Wat voor klank moet een goed monitoringsysteem leveren? Een zo neutraal en zo gedetailleerd mogelijke klank, met een heldere weergave van de verschillende klankniveaus, een correcte berekening van de reverb, en de mogelijkheid om “zijn” mix terug te vinden ongeacht de gebruikte klankinstallatie. Een goede mix hebben die enkel thuis goed klinkt heeft natuurlijk helemaal geen zin. De Focal CMS64 zijn duidelijk monitors: de frequentieweergavecurve gaat van 45 Hz tot 28 kHz (+/- 3 dB). De akoestische druk gaat tot 108 dB SPL op één meter. Maar dat zijn slechts (goede) technische gegevens. Wat indruk maakt bij dit model is de nauwkeurigheid. Een wijziging, zelfs een lichte, met een eq, een pan, een compressor of andere hoor je heel duidelijk. En dat is nu juist wat men nodig heeft wanneer men mixt! De lage frequenties zijn goed beheerst, ook al hebben we hier te maken met speakers van relatief bescheiden afmetingen. Uiteraard kan het lijken dat de lage frequenties van het spectrum wat kracht missen (gezien de afmetingen van deze modellen is dat niet te vermijden), maar via de eq kan men dat probleem gemakkelijk van de baan helpen. De aanpassingen van de eq-parameters aan de achterkant zijn zeer hoorbaar, wat opnieuw getuigt van de kwaliteit van deze speakers. De CMS50 is duidelijk het kleine zusje van het eerste model: we treffen weer die nauwkeurigheid aan die een maximum aan informatie geeft. De frequentieweergave is hier iets beperkter in het lage spectrum: van 55 tot 28 kHz (+/- 3 dB) en de akoestische druk gaat tot maximum 105 dB SPL op een meter, wat toch indrukwekkend is als men de afmetingen van de CMS50 in acht neemt. Ik moet toegeven dat toen ik de monitors uit de doos haalde, dit model me een beetje aan de “lichte” kant leek wat betreft de afmetingen (niet qua gewicht, want ze zijn eerder zwaar). Vanaf de eerste luistersessie, vallen alle vooroordelen weg en men moet vaststellen dat dit model, net zo zeer als het andere, van goede kwaliteit is. Verschillen? Uiteraard. Het vermogen is niet vergelijkbaar, en het niveau van de lage tonen is bij het kleinste model beperkter. Dat is uiteraard logisch, maar met moet beide monitors gelijktijdig beluisteren om te beseffen hoezeer beide modellen op elkaar gelijken wat betreft de detailweergave en de nauwkeurigheid. Er is wel te verstaan een verschil in prijs. De caoutchouc tapijtjes die meegeleverd worden, zijn een goed idee. Sommige fabrikanten verkopen bovendien dit soort ondersteuning. Het grootste voordeel is dat men de speakers kan loskoppelen van hun statief en dat ze minder ruis produceren. Een zeer goed idee dus. Verwijten? Niet echt. Deze modellen zijn duidelijk van goede kwaliteit. Het hoge middenregister leek mij een tikkeltje agressief, maar niets echt storends. En gezien de zeer scherpe prijs van deze speakers, moet die kritiek enigszins gerelativeerd worden.

BUDGET

Een 570,-Euro per stuk excl. BTW voor de CMS65 en als dat boven je budget is, is er de CMS50 voor 395,-Euro per stuk excl. BTW. Het gaat hier wel te verstaan niet om wat men een “eerste” prijs noemt. Focal heeft evenwel geprobeerd om de prijs zoveel mogelijk te drukken zonder te moeten inboeten aan kwaliteit. En geloof mij, dat is een beleid waar heel wat fabrikanten nog wat van zouden mogen leren. Wat voor zin heeft het om toestellen te kopen aan een sterk verlaagde prijs als men er niets mee kan aanvangen? Bedenk ook nog dat de monitors de belangrijkste stukken in je studio zijn en dat het zonder een goed monitoringsysteem onmogelijk is om goed werk te leveren. Als je het mij vraagt is de prijs van deze Focals dus ruimschoots gerechtvaardigd.

BESLUIT

De Focal CMS50 en CMS65 zijn goede monitors. Échte monitors. Ze zijn misschien niet heel groot (vooral de CMS50), maar ze halen het onderste uit de kan. En de kwaliteit van deze speakers schuilt hierin: telkens wanneer je een mix maakt, helpen ze je om de juiste beslissing te nemen en ze zijn een waardevol instrument waar je vele jaren van zult kunnen genieten. Klaar voor dienst!